Hội An đạp chậm qua di sản để thử một cách sống xanh hơn
Trong hai ngày 06 và 07/06/2026, Tuần lễ Ta đi xe đạp lần thứ VIII với chủ đề “Hành trình Di sản Xanh” đã diễn ra tại Hội An, quy tụ người dân địa phương, du khách và cộng đồng yêu môi trường trong một chuỗi hoạt động gồm đạp xe cộng đồng, triển lãm ảnh và tọa đàm chuyên đề. Nhưng nếu chỉ nhìn sự kiện này như một festival theo lịch, có lẽ ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng nhất mà Hội An đang cố gắng nói với người ta về mình.

Hội An không tổ chức một sự kiện xe đạp. Hội An đang thử nghiệm một cách sống khác: chậm hơn, xanh hơn, gần gũi cộng đồng hơn, và bền vững hơn.
Phố Hội thức dậy bằng nhịp bàn đạp
Sáng thứ Bảy, ngày 06/06/2026, từ 7h đến 8h30, hành trình đạp xe cộng đồng bắt đầu tại Công viên Hội An, số 2 đường Trần Hưng Đạo. Từ đây, đoàn xe đi qua Trần Hưng Đạo, Hoàng Diệu, Trần Phú, Chùa Cầu, Bạch Đằng, Nguyễn Thái Học, Cầu An Hội, Nguyễn Phúc Chu, Cao Hồng Lãnh, Nguyễn Du, Hùng Vương, Duy Tân rồi kết thúc ở Làng gốm Thanh Hà. Đó không chỉ là một lộ trình giao thông. Đó là một cách kể chuyện bằng chuyển động: đi qua phố cổ, đi dọc sông, băng qua những lớp ký ức đô thị, rồi chạm vào làng nghề như chạm vào phần rễ của một điểm đến.

Ở đó, chiếc xe đạp không còn là đạo cụ của một chương trình truyền thông. Nó trở lại đúng bản chất giản dị của mình: một phương tiện đủ chậm để người ta nhìn thấy cửa gỗ cũ, nghe được nhịp phố buổi sớm, nhận ra sắc cây, sắc nước, sắc gạch nung, và cảm được rằng di sản không chỉ nằm trong những bức tường cổ, mà còn nằm ở cách con người chọn sống giữa di sản ấy. Báo Xây Dựng ghi nhận sự tham gia đông đảo của người dân địa phương, du khách và những người yêu môi trường; Nhân Dân mô tả đây là một hoạt động lan tỏa thông điệp sống xanh, kết nối cộng đồng và quảng bá hình ảnh đô thị di sản thân thiện với môi trường.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Đức Bình, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND phường Hội An, đã nói một câu vừa như mục tiêu, vừa như ước mơ: “Để phát triển Hội An trở thành điểm đến du lịch bền vững, phát thải thấp, ước mơ của Ban thường vụ Đảng ủy và chính quyền phường Hội An là 65% người dân sẽ đi bộ và đi xe đạp”. Trong một phát biểu ngắn, Hội An hiện ra không chỉ như một nơi làm du lịch, mà như một đô thị đang tự hỏi mình nên bước về tương lai bằng phương tiện nào.

Một cung đường đi qua di sản và đi vào đời sống
Điều đáng nhớ của “Hành trình Di sản Xanh” không nằm ở việc đoàn xe đã đi xa bao nhiêu cây số. Điều đáng nhớ là hành trình ấy đi qua đúng những gì làm nên bản sắc Hội An: không gian di sản, cảnh quan sinh thái, làng nghề, nhịp sống chậm và sự gần gũi giữa cư dân với du khách. Bài giới thiệu chương trình trên cổng thông tin du lịch Đà Nẵng cũng đã đặt đúng trọng tâm ấy: khi xe đạp trở thành cầu nối giữa con người và điểm đến bền vững, giá trị của điểm đến không còn được đo chỉ bằng lượng khách hay tốc độ tăng trưởng, mà bằng khả năng gìn giữ tài nguyên, bản sắc và tác động tích cực lên cộng đồng.

Phía sau tuần lễ này là một cấu trúc tổ chức khá rõ và đủ mạnh để cho thấy đây không phải hoạt động tự phát: Công ty cổ phần Ashui Việt Nam và UBND các phường Hội An, Hội An Tây, Hội An Đông là đơn vị chủ trì; Casamia Balanca Hội An là nhà tài trợ chính; các đối tác phối hợp gồm Làng gốm Thanh Hà, Công viên - Bảo tàng Đất nung Thanh Hà, CLB Điểm đến Xứ Quảng, NetZero.VN, CLB Nhiếp ảnh Hội An, HerKitchen Hội An, HotelJob.vn cùng các hội nhóm đạp xe, du lịch và cộng đồng địa phương. Cấu trúc này cho thấy Hội An đã không kể câu chuyện xanh một mình, mà kể bằng quan hệ giữa chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng nghề và người dân.

Anh Lê Quốc Việt - Chủ nhiệm CLB Điểm đến Xứ Quảng, thành viên Ban tổ chức - đã nói rất đúng tinh thần của tuần lễ này: “Với chuỗi hoạt động năm nay, chúng tôi mong muốn xây dựng một không gian kết nối cởi mở, nơi những ý tưởng về du lịch có trách nhiệm, giao thông xanh và phát triển cộng đồng được chia sẻ rộng rãi. Điều khiến Tuần lễ Ta đi xe đạp - Hội An 2026 trở nên đặc biệt sẽ không nằm ở quãng đường hay số lượng người tham gia mà ở tinh thần kết nối mà sự kiện mang lại. Trong hành trình ấy có người dân địa phương, du khách, doanh nghiệp, những người yêu môi trường và cả những người đơn giản chỉ muốn dành một ngày để sống chậm lại. Mọi người cùng gặp gỡ, trải nghiệm và cùng chia sẻ chung một niềm tin rằng sự phát triển của một điểm đến cần được xây dựng trên nền tảng hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường. Những giá trị cộng đồng được hình thành từ các hoạt động như thế chính là yếu tố giúp Hội An trở thành một trong những điểm đến được yêu mến không chỉ ở Việt Nam mà còn trên bản đồ du lịch quốc tế.”

Khi triển lãm ảnh và tọa đàm nối dài thông điệp xanh
Sau hành trình đạp xe buổi sáng, câu chuyện của tuần lễ không dừng lại ở vệt bánh xe. Từ 8h30 ngày 06/06 đến 17h ngày 07/06/2026, triển lãm ảnh chuyên đề “Hội An - Điểm hẹn xe đạp” diễn ra trên tuyến đường Phạm Phán - Làng gốm Thanh Hà, trưng bày hình ảnh về đời sống xe đạp ở Hội An, đô thị xanh, du lịch sinh thái, làng nghề và nhịp sống chậm của cư dân địa phương, đồng thời giới thiệu những mô hình thành phố xe đạp trong và ngoài nước. Nếu hành trình buổi sáng là trải nghiệm bằng cơ thể, thì triển lãm là cách để người xem đứng lại lâu hơn trước cùng một thông điệp.

Cũng trong sáng 06/06, từ 09h00 đến 12h00 tại Công viên - Bảo tàng Đất nung Thanh Hà, tọa đàm “Hội An - Đô thị phát thải thấp, Điểm hẹn xe đạp” quy tụ các diễn giả TS Phan Mạnh Tuấn, Lê Việt Hà, ThS. Nguyễn Thị Truyền, Lê Quốc Việt, với phần thảo luận bàn tròn do KTS Nguyễn Văn Nguyên điều phối. Các chuyên đề đi từ xu hướng phát triển bền vững toàn cầu, vai trò của xe đạp trong chiến lược giảm phát thải carbon, tiềm năng của Hội An như một điểm hẹn xe đạp, đến câu chuyện kết nối cộng đồng. Đây là phần cho thấy Hội An không chỉ làm một hoạt động ngoài trời cho đẹp hình ảnh, mà đang cố gắng đặt chiếc xe đạp vào ngôn ngữ quy hoạch, du lịch và chất lượng sống đô thị.

Anh Lê Việt Hà - Chủ tịch Ashui.com và Net Zero Việt Nam - nói: “Tuần lễ Ta đi xe đạp (Wecyc Week) diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng 6 là sáng kiến của Ashui.com (từ năm 2019), hưởng ứng Ngày Xe đạp Thế giới 3/6 (từ năm 2018) và Ngày Môi trường Thế giới 5/6 (từ năm 1972) của Liên Hợp quốc, phát động với mục tiêu tổng thể hướng tới xu hướng đi lại bằng phương tiện xe đạp, giao thông thân thiện với môi trường nhằm giảm phát thải khí carbon, góp phần đảm bảo duy trì chất lượng sạch của không khí và môi trường sống ở các đô thị. Trong tầm nhìn dài hạn, Tuần lễ Ta đi xe đạp sẽ đóng góp vào quá trình thay đổi các suy nghĩ truyền thống về các phương tiện giao thông, nâng cao hiểu biết của người dân về giao thông tự chủ và chuyển đổi từ sử dụng các phương tiện cơ giới cá nhân có mức độ gây ô nhiễm cao sang các phương tiện cộng cộng và phương tiện phát thải thấp tại tại đô thị Việt Nam.” Việc tuần lễ diễn ra ngay sau World Bicycle Day vào ngày 3/6 và World Environment Day vào ngày 5/6 khiến thông điệp ấy không chỉ mang ý nghĩa địa phương, mà còn đặt Hội An trong một cuộc đối thoại rộng hơn về di chuyển bền vững và môi trường.

Một tuần lễ khép lại, một cách sống mở ra
Điều còn lại sau hai ngày 06–07/06 không phải chỉ là vài bức ảnh đẹp hay một bản tổng kết chương trình. Điều còn lại là một gợi ý rất rõ về cách một điểm đến di sản có thể kể câu chuyện của mình trong thời đại phát triển bền vững: không cần ồn ào hơn, không cần nhanh hơn, mà cần đúng hơn với bản sắc của mình. Khi một đô thị chọn đi bộ nhiều hơn, đạp xe nhiều hơn, ưu tiên không gian công cộng hơn và kéo cộng đồng địa phương vào trung tâm câu chuyện, nó không chỉ thay đổi giao thông. Nó thay đổi trải nghiệm sống.

Vì thế, “Hành trình Di sản Xanh” đáng nhớ không phải vì Hội An đã tổ chức thêm một sự kiện. Nó đáng nhớ vì Hội An đã cho người ta thấy một khả năng: di sản không chỉ để ngắm, mà để sống cùng; du lịch không chỉ để đến, mà để học cách đến nhẹ hơn; và chiếc xe đạp, trong một đô thị đủ sâu về văn hóa như Hội An, có thể trở thành lời nhắc giản dị nhất rằng tương lai xanh nhiều khi bắt đầu từ những nhịp quay rất chậm.
Xem thêm video:
